PRATİK EĞİTİMİN VERİLECEĞİ İŞYERLERİ VE BUNLARIN
DENETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK
Resmî
Gazete :29.1.2008/26771
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1)
Bu Yönetmeliğin amacı, 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar
Meslek Kuruluşları Kanununun meslekî eğitime ilişkin hükümleri ile 5/6/1986
tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre pratik meslek eğitiminin
verildiği işyerlerinin, bu eğitimin verilmesine elverişli olup olmadığının
belirlenmesine ve bu işyerlerinin denetlenmesine ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1)
Bu Yönetmelik, 3308 sayılı Kanun ve buna ilişkin mevzuatın uygulandığı
işyerlerinden, 5362 sayılı Kanuna tabi olan ve pratik meslek eğitiminin
verildiği işyerlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1)
Bu Yönetmelik, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 71
inci maddesi ile 75 inci maddesinin (j) bendi hükümlerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık:
Milli Eğitim Bakanlığını,
b) Birlik: 5362
sayılı Kanuna göre kurulan esnaf ve sanatkârlar odaları birliklerini,
c) Kanun: 5362
sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununu,
ç)
Konfederasyon: Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonunu,
d) Oda: 5362
sayılı Kanuna göre kurulan esnaf ve sanatkârlar odalarını
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İşyerlerinin
Eğitime Elverişliliği Esasları
İş, eğitime
katılan kişiler ve donanım bakımından işyerlerinin elverişliliği
MADDE 5 – (1)
Pratik meslek eğitiminin yapıldığı işyerleri; burada yapılan işin ve bulunan
donanımın türü, sayısı ve kalitesi, işyeri sahibi usta öğreticilerde bulunması
gereken nitelikler ve eğitimle ilgili personele isabet eden çırak sayısı
bakımından bu eğitimin verilmesine elverişli olmalıdır.
(2)
İşyerlerinde yapılan iş ve bulunan donanımın türü, sayısı ve kalitesi bakımından
eksik ve yetersiz olması halinde, bu işyerinde pratik eğitim görenlerin eksik ve
yetersiz kalan eğitimleri, uygun başka bir işyerinde veya işletmeler üstü bir
eğitim merkezinde giderilir.
(3) Donanım
yeterliliğinin belirlenmesinde ilgili meslek dalı için geçerli çıraklık eğitim
programı esas alınır. Ancak, yerel gelişmişlik düzeyi göz önüne alınarak bu
standartlarda yapılabilecek değişikliklerle ilgili teklif il mesleki eğitim
kuruluna götürülür.
Kişisel ve
mesleksel elverişlilik şartları
MADDE 6 – (1)
Çırak eğitecek işyerlerinde, çırakların eğitiminde sorumluluk alacak kişilerde
aşağıda belirtilen kişisel ve mesleksel elverişlilik şartları aranır.
(a) İşyeri
sahibi, usta ve usta öğreticiler ile çırakların eğitiminde görev alan diğer
kişilerin bu işe kişisel bakımdan elverişli sayılmaları için;
1) Çocukların
ve gençlerin hukuken korunan maddi ve manevi kişilik varlıklarına yönelik bir
haksız fiil veya suç işlememiş olmak,
2) 5362 sayılı
Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun meslekî eğitime ilişkin
hükümleri ile 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa veya bunlara ilişkin mevzuatı
mükerrer veya ağır bir biçimde ihlal etmemiş olmak,
şartları
aranır.
(b) Mesleki
bakımdan elverişli sayılmak için kişide;
1) Gereken
düzeyde mesleki bilgi ve beceriye sahip olunduğunun, ustalık belgesi veya
görülen eşdeğer bir eğitime dayanarak alınan, işyeri açma belgesi ile,
2) Gereken
pedagojik formasyona sahip olunduğunun, usta öğreticilik belgesi ile
kanıtlanması,
şartları
aranır.
(2) Mesleki
bakımdan elverişlilik şartlarına sahip olmayanlar veya bu şartlara sahip
oldukları halde bizzat eğitim sürecinin içinde bulunmayanlar, ancak hem kişisel
hem mesleki bakımdan elverişli bir usta öğreticiyi görevlendirdikleri takdirde,
çırak istihdam edebilirler.
Çıraklık
eğitimi yapılabilirliği açısından işyerlerinin sınıflandırılması
MADDE 7 – (1)
Çıraklık eğitimi yapılabilirliği açısından işyerleri üç sınıfa ayrılır:
a) Çıraklık
eğitimi yapılmayacak işyerleri: Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki kriterler
ile 6 ncı maddesindeki şartları taşımayan işyerlerinde çıraklık eğitimi
yapılamaz.
b) Çıraklık
eğitimi yapılabilir işyerleri: Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki kriterler ile
ve 6 ncı maddesindeki şartları taşıyan işyerlerinde çıraklık eğitimi
yapılabilir.
c) Çıraklık
eğitiminin şartlı yapılabildiği işyerleri: Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesindeki
şartları taşımakla beraber, 5 inci maddede öngörülen donanım ve iş çeşidi
bakımından pratik eğitim programının tamamını verebilecek durumda olmayan
işyerleri, bu eksikliklerini, uygun başka bir işyerinde veya işletmeler üstü bir
eğitim merkezinde gidermek kaydıyla çıraklık eğitimi yapabilirler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İşyerlerinin
Pratik Eğitime Elverişliliğinin
Denetimi ve
Danışmanlık
Denetim
MADDE 8 – (1)
3308 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan 3/7/2002 tarihli ve 24804 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinde öngörülen
denetimler, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununa tabi
olan ve pratik meslek eğitiminin verildiği işyerlerinde, işyeri denetleme ve
danışmanlık grupları tarafından yapılır.
İşyeri
denetleme ve danışmanlık grupları
MADDE 9 – (1)
5362 sayılı Kanunun uygulama alanı ve kapsamı ile sınırlı olmak ve 3308 sayılı
Kanunun çıraklık eğitimi kapsamına alınmış illerde ve mesleklerden başlamak
üzere; oda ve birlik bünyesinde işyeri denetleme ve danışmanlık grupları
kurulur.
Kuruluş
MADDE 10 – (1)
Odalarca, çalışma bölgelerinde çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınmış
meslek dallarında birer işyeri denetleme ve danışmanlık grubu kurulur. Odası
bulunmayan meslek dallarında bu grubun görevleri, ilgili birlik bünyesinde
kurulan birlik işyeri denetleme ve danışmanlık gruplarınca yerine getirilir.
Gerekirse o meslek dalı için bir işyeri denetleme ve danışmanlık grubu da
kurulabilir.
(2) Grupların
üye sayısı, çalışma bölgesindeki iş hacmine göre, grubun bağlı bulunduğu oda
yönetim kurulunca kendi üyeleri arasından veya dışından seçilerek belirlenir.
Odanın çalışma bölgesinde bulunan mesleki eğitim merkezi müdürlüklerinde,
bulunmaması halinde diğer mesleki ve teknik eğitim kurumlarında görevli bir alan
uzmanı gruba üye olarak katılır. Oda başkanı, grupta görev alması halinde işyeri
denetleme ve danışmanlık grubunun başkanlığını yürütür. Aksi halde üyeler kendi
aralarından bir başkan seçerler.
(3) Oda
bünyesinde kurulan işyeri denetleme ve danışmanlık grubunun çalışmalarına
rehberlik etmek, karşılaşacakları sorunların çözümüne yardımcı olmak amacıyla,
birlik bünyesinde birlik işyeri denetleme ve danışmanlık grubu kurulur.
(4) Birlik
işyeri denetleme ve danışmanlık grubu, grubun bağlı bulunduğu birlik başkanı ya
da başkan yardımcısının başkanlığında, kapsam içindeki meslek dallarında
kurulmuş bulunan odalarca belirlenecek en az üç üye ile mesleki eğitimden
sorumlu il milli eğitim müdür yardımcısından veya şube müdüründen oluşur.
(5) Oda ve
birlik bünyesinde kurulan mesleki eğitim danışmanlığı birimlerinin büroları, oda
ve birlik işyeri denetleme ve danışmanlık grubunun sekreterya görevini üstlenir.
(6) Oda ve
birlik bünyesinde kurulan işyeri denetleme ve danışmanlık gruplarının çalışma
esasları arasında birlik ve uyum sağlamak ve bunların karşılaşacakları sorunlara
yardımcı olmak amacıyla Konfederasyon bünyesinde merkez işyeri denetleme ve
danışmanlık grubu kurulur.
(7) Merkez
işyeri denetleme ve danışmanlık grubu; Konfederasyon yönetim kurulu tarafından,
Konfederasyon genel kurul üyeleri arasından bölge, il ve meslekleri temsil
edecek yapıda ve Konfederasyon yönetim kurulu üye sayısının iki katını
geçmeyecek sayıda seçilecek üye ile Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın
Eğitim Genel Müdüründen veya görevlendireceği bir temsilciden oluşur. Merkezi
işyeri denetleme ve danışmanlık grubuna Konfederasyon genel başkanı ya da grup
üyeleri arasından genel başkan tarafından belirlenecek bir üye başkanlık eder.
Konfederasyon genel kurul üyeleri arasından seçilen üyelerin en az üçte ikisi
3308 sayılı Kanunun çıraklık eğitimi uygulama kapsamında bulunan meslek
dallarında faaliyet gösteren kişiler arasından belirlenir.
(8) Merkez
işyeri denetleme ve danışmanlık grubunun sekreterya görevini Konfederasyon
bünyesinde kurulmuş bulunan mesleki eğitim danışmanlığı birimi büroları yerine
getirir.
(9) Oda işyeri
denetleme ve danışmanlık grubu, birlik işyeri denetleme ve danışmanlık grubu ve
merkez işyeri denetleme ve danışmanlık grubu üyelerine ödenecek ulaşım,
konaklama, harcırah ve huzur hakkı, ilgili meslek kuruluşunun genel kurulunca
belirlenen ve 5362 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinde öngörülen sınırlar
içerisinde kalan tutarı geçmemek üzere ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşunun yönetim kurulunca belirlenir ve eğitim bütçesinden ödenir.
Görevleri
MADDE 11 – (1)
Merkez işyeri denetleme ve danışmanlık grubu, bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci
maddelerinde ve Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde
belirtilen esaslara ilişkin alt düzenlemeleri yapar. Bu düzenlemeler oda ve
birliklere duyurulur.
(2) Oda veya
aynı görevi yapmak üzere birlik bünyesinde kurulan işyeri denetleme ve
danışmanlık grupları, denetleme görevlerini yerine getirirken esas itibariyle
birer danışma kurulu gibi çalışarak, 3308 sayılı Kanunun işletmelerde
yapılmasını öngördüğü pratik meslek eğitiminin gereği gibi verilebilmesi için,
alt yapı eksikliklerinin giderilmesinde yol gösterici ve yardımcı olurlar.
(3) İşyeri
denetleme ve danışmanlık grupları, denetimlerinde karşılaştıkları ve rehberlik
suretiyle gideremedikleri noksanlıkları ve kurallara aykırılıkları, disiplin
kovuşturmasında bulunmaları amacıyla doğrudan çalışma bölgesi içinde
bulundukları birlik disiplin kuruluna ve il mesleki eğitim kuruluna bir raporla
bildirirler. Konusu suç teşkil eden fiiller hakkında genel hükümler uygulanır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 12 – (1)
5/1/1992 tarihli ve 21102 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Pratik Eğitimin
Verileceği İş Yerleri ve Bunların Denetimine İlişkin Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 13 – (1)
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından onaylanan bu Yönetmelik, 1/1/2008
tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 14 – (1)
Bu Yönetmelik hükümleri Milli Eğitim Bakanı ve Türkiye Esnaf ve Sanatkârları
Konfederasyonu Genel Başkanı tarafından birlikte yürütülür.